Wat heeft 2023 in petto voor architecten?

Trend 1: Vorm volgt de prestaties van gebouwen

Gebouwen moeten op meer manieren dan ooit 'presteren', zowel ecologisch, sociaal als economisch. Of het nu gaat om verbetering van de energie-efficiëntie, verlaging van de CO2-footprint of het voldoen aan eisen betreffende dichtheid, ontwerpen zullen verder geoptimaliseerd worden om specifieke resultaten te bereiken. 

Wij zien de opmars van nieuwe duurzaamheidstools die architecten helpen de hierboven genoemde prestatie-doelstellingen te bereiken. Of deze tools nu in-house worden ontwikkeld of een bestaand product zijn, voorop staat dat ze architecten eerder in het ontwerpproces meer inzichten geven en hen in staat stellen zelf duurzaamheidsstrategieën uit te werken en daardoor voorop te lopen bij duurzaam ontwerpen.

Hierdoor kan de traditionele, lokale architectuur ook de inspiratie vormen voor spannende nieuwe strategieën die nodig zijn met het oog op klimaatverandering, van voorbereiding op hittegolven tot bouwen met bio-materialen. Dit leidt tot nieuwe typologieën van allerlei groottes, van een individueel gebouw tot een wijk en tot nieuwe manieren om gebouwen en steden te maken, die zowel het proces als het resultaat beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan onregelmatiger gevormde architectuur of woonblokken met gevarieerde dichtheden.  

Trend 2: Meer regelgeving op het gebied van duurzaamheid 

Er komt steeds meer Europese regelgeving die erop gericht is de verwezenlijking van duurzaamheidsdoelstellingen te versnellen. Door stijgende energiekosten krijgen energie-efficiëntie en versnelde energietransitie meer prioriteit. Daarnaast is het terugdringen van de stikstof uitstoot een grote uitdaging. Architecten spelen een belangrijke rol bij het inzetten van materialen en tools die helpen de duurzaamheidsdoelstellingen te bereiken.

In veel Europese landen eisen regeringen dat renovaties voorrang krijgen op nieuwbouw, terwijl momenteel jaarlijks nog slechts 1 procent van het gebouwenbestand gerenoveerd wordt. Hoewel in Nederland de woningnood hoog op de agenda staat en het de doelstelling van het kabinet is 900.000 nieuwe woningen te bouwen tot en met 2030, mogen er daarnaast in 2030 geen woningen meer zijn met energielabel D, E en F (dat zijn er momenteel nog 1,5 miljoen). 

In Europa als geheel is momenteel ongeveer 35 procent van de gebouwen meer dan 50 jaar oud en is bijna 75 procent van het gebouwenbestand energie-inefficiënt. De integratie van middelen zoals zonnepanelen, energieprestaties en LCA (levenscyclusanalyse) in de eerste fase van het ontwerpproces zal essentieel zijn om aan de nieuwe eisen te voldoen.

Trend 3: Samenwerking in de cloud = gezamenlijke intelligentie 

De vraagstukken op het gebied van duurzaamheid, biodiversiteit, klimaatverandering en verstedelijking zijn te complex om op individueel niveau op te lossen. Het faciliteren van een interdisciplinaire, collaboratieve aanpak die gebaseerd is op data resulteert in nieuwe, collectieve intelligentie.

Cloud-gebaseerde platforms zullen betere manieren van communicatie en samenwerking mogelijk maken en teams helpen altijd en overal te kunnen samenwerken. Wij verwachten dat steeds meer bedrijven de cloud en producten die cloud-gebaseerd zijn zullen omarmen; hybride workflows zullen desktop- en cloudproducten met elkaar verbinden om soepelere en meer datagestuurde workflows te creëren.

In deze collectieve omgeving is data de gemeenschappelijke taal. Om ervoor te zorgen dat informatie voor iedereen bruikbaar is, moeten teams er op een intuïtieve, gecentraliseerde en interoperabele manier toegang toe hebben. Met gemeenschappelijke data kunnen architecten betere resultaten bereiken en de genoemde complexe maatschappelijke uitdagingen oplossen. Doordat met gedeelde data ook de transparantie en het vertrouwen in teams toeneemt, verbetert de samenwerking en ontstaat er een constructievere dialoog met de klant, gemeentelijke instellingen en collega's. Dit komt de hele levenscyclus van het project ten goede. Uiteindelijk resulteert dit in optimale gebouwen, wijken en steden die beter toegerust zijn voor de toekomst.