Veel vragen over vluchtveiligheid in gebouwen

In een interview met Stedebouw & Architectuur stelt Van Bussel dat het kennisniveau van de architect over brandveiligheid erg wisselend is. “Tijdens de cursus valt mij op dat de wil om de regelgeving door en door te kennen er wel is, maar dat de capaciteit om die kennis bij te houden vaak ontbreekt. Om er zeker van te zijn dat een plan goedkeuring krijgt van het bevoegd gezag wordt dan al snel een brandveiligheidsadviseur ingeschakeld.”

Het inschakelen van een adviseur door een architect hoeft geen zwaktebod te zijn, zegt Van Bussel. “Maar de architect met enige basiskennis over brandveiligheid heeft een voorsprong. Je kunt een betere inschatting maken van wat de adviseur inbrengt. Kennis van brandveiligheid geeft de architect meer ontwerpvrijheid.

Van Bussel geeft aan dat het niet alleen gaat om het volgen van de regelgeving. Het moet gaan om de brandveiligheidsvisie die bij het ontwerp hoort. Is het beperken van slachtoffers bij een eventuele brand voldoende? 

Vluchtveiligheid

Architecten hebben veel vragen over vluchtveiligheid in gebouwen. “Dat is een lastig onderwerp. Wanneer heb je nu een beschermde of een extra beschermde vluchtroute? Tijdens de cursus leg ik uit dat een ontwerp eerst altijd een basisniveau moet hebben. Wat is het brandveiligheidsdoel? Vandaaruit ga je downsizen.” 

Brandveilige gevels

Een ander lastig onderdeel noemt Van Bussel de brandveiligheid van de gevel. “Na de brand in de Grenfell Tower in Londen, waarbij 72 mensen zijn omgekomen, is de brandveiligheid van de gevel meer in de schijnwerpers gekomen. Bij de Grenfell Tower is de gevel gaan branden en heeft de brand zich via de gevel als een fakkel over de woontoren verspreid. Om te voorkomen dat brand via een gevel overslaat moet een gevel onder andere voldoen aan brandklasse B. Om dit te realiseren moet tijdens het ontwerp al rekening worden gehouden met de samenstelling van de gevel.” 

Wat is haalbaar en wenselijk?

Een terugkerend thema in de cursus is de brandveiligheid bij verbouwingen en gebouwtransformaties: “Architecten stellen vooral vragen over welke regelgeving gehanteerd moet worden bij verbouwingen of gebouwtransformaties. We leggen uit hoe je het rechtens verkregen niveau kunt bepalen. Maar we wijzen er met nadruk op dat het uiteindelijk om een totaalvisie gaat: wat is haalbaar binnen het gebouw en wat is wenselijk?” 

Brandpreventie

De strategie van de brandweer is veel meer dan voorheen gericht op brandpreventie. Wat betekent dit voor architecten en hun gebouwen? Legt dit meer druk op hen als het gaat om brandveiligheid? “In principe niet, want brandpreventie gaat om het gebruik van een gebouw. Hoe voorkom je brand? Toch kan er tijdens het ontwerp wel over worden nagedacht. Denk bijvoorbeeld aan het toepassen van materialen die slecht ontbranden.”

Zorggebouwen

Er is veel aandacht voor de brandveiligheid van zorggebouwen. Het verbeteren van de brandveiligheid in deze instellingen is vooral een organisatorische kwestie? Of ligt hier ook een taak voor architecten? “Hier ligt ook zeker een taak voor de architect. De architect moet vooraf met de zorgleverancier in gesprek gaan over wat zij aan brandveiligheidsvoorzieningen denken nodig te hebben om de bewoners op tijd uit het gebouw te redden. Dit is in de meeste gevallen meer dan wat het Bouwbesluit minimaal voorschrijft.” 

Weren van koude rook

Brandveiligheid is dynamisch, er duiken steeds weer eisen op. Van Bussel wijst in dat verband op het weren van koude rook: “Omdat meer mensen overlijden aan rook dan aan de brand zelf, zijn er ontwikkelingen in brandscheidingen die ook koude rook (20 °C) moeten gaan weren. Dit heeft echter wel wat consequenties. Dit betekent namelijk dat ook alle interne brandscheidingen goed luchtdicht moeten worden uitgevoerd.” 

Inhoud cursus

Tijdens de cursus komt ook het weren van koude rook aan de orde, ingepast in een veel breder kader. Hierover zegt Van Bussel: “Ik benoem kort alle nieuwbouwregelgeving rondom de brandveiligheid. Ik bespreek de transformatie- en verbouweisen en ga in op actuele ontwikkelingen, zoals de rookklasse, de NEN 6079, de brandklasse van de gevel en het veilig vluchten bij zorg. En dat alles in interactie met de groep, daarom behandel ik zoveel mogelijk praktijkvragen van de cursisten zelf. Daar leren de andere cursisten ook van.

Om duidelijk te maken dat de regelgeving rondom de brandveiligheid niet makkelijk is, behandel ik ook praktijkvoorbeelden waar wij tegenaanlopen en hoe uiteindelijk het brandveiligheidsconcept is opgesteld. Op die manier leer je snel om brandveiligheidseisen slim en efficiënt te verwerken in je ontwerp."

Informatie

m.vanbussel@nieman.nl

www.bna.nl

Dit artikel is verschenen in Stedebouw & Architectuur nummer 3, juli 2018.