Valley aan de Zuidas kleine stad in het groen

Valley staat straks op een basement met een footprint van ruim 5000 vierkante meter. Op de plint komen stedelijke functies (retail, horeca) en daarboven kantoren. Vanaf de achtste verdieping tot laag 25 zijn er in totaal 200 appartementen. Elk appartement is uniek, voorzien van een vliesgevel of natuurstenen gevel, en een balkon met stevige begroeiing. Vanaf een van die balkons zie je Rikken straks zitten, onder een boom, met een scherp oog voor de AFC-ers. 

De Zuidas in Amsterdam ontwikkelde zich in een periode van twintig jaar tot international business centre. Kantoortorens domineren de skyline van de Zuidas. Na overwegend kantoren is het nu de beurt aan woningen. De Zuidas moet een stadsdeel worden met een hele range van stedelijke functies, mixed-use zoals de Valley dat op kleine schaal laat zien. Wonen, werken, retail en leisure, alles komt er samen.

Uitkrabben

Valley ligt op een kruispunt van stedelijke zones. Aan de noordkant de wat lage stedelijkheid van de binnenstad, uitlopers van de Berlage buurt, en aan de zuidkant enerzijds de ongenaakbare hoogbouwkantoren van de Zuidas en anderzijds een landelijk milieu, op en rond het Ajax-voetbalcomplex.

De groene vingers die hier diep de stad insteken, de overwegend orthogonale, harde buitenkant van de kantoren en de bakstenen stedelijkheid aan de noordkant, die karakteristieken drukten een stempel op het ontwerp, zegt Rikken. “Valley is een gebouw in transitie, een mix van functies, met een harde vliesgevel aan de buitenkant, refererend aan de kantoren van de Zuidas, en een zachte natuurstenen binnenkant die verwijst naar de menselijke schaal van de binnenstad en de woonfunctie." 

Die binnenkant is ontstaan door de hoekige envelope van het eerste ontwerp uit te krabben. Rikken legt uit: “Uitgangspunt was een doos met daarop drie rechthoekige torens. Die torens hebben we naar de randen van de doos geschoven. Vervolgens zijn we de binnenkant van doos en torens gaan uitkrabben. Het orthogonale volume veranderde zo gaandeweg in een terrasvormige, natuurlijke en uitnodigende leefomgeving.”

Publiek toegankelijke promenades

Over het uitgekrabde volume met drie torens, van 100, 80 en 65 meter, loopt een publiekstoegankelijk voetpad dat zich vanaf de straatzijde langs de gevel omhoog slingert door het groen naar het centrumgebied van Valley, een soort dorpsbrink met restaurants en cafeetjes, tussen de vierde en vijfde verdieping, ter hoogte van de middelste toren.

Een vergelijkbaar stukje openbare infra is de publiektoegankelijk Grotto, een 100 meter lange, 12 tot maximaal 15 meter brede en 15 meter hoge binnenpromenade. Deze met natuursteen afgewerkte canyon wordt overhuifd door twee immense skylights, totaal 181,6 vierkante meter (respectievelijk 131,3 en 50,3 vierkante meter). De Grotto fungeert als de foyer van het gebouw, voor bewoners én bezoekers. Een derde, publiektoegankelijke functie heeft de sky-bar, op de twee bovenste verdiepingen (26 en 27) van de hoogste toren, met een panoramisch uitzicht over Amsterdam.

Piet Oudolf en Deltavormgroep

“De appartementen hebben allemaal of een erker met uitzicht of een ruim balkon met veel beplanting”, zegt Rikken. Die beplanting is niet extensief, geen sedum bekleding of zoiets, maar flinke heesters en bomen en andere gewassen die Valley het aanzien geven van een verticaal boslandschap. De beplanting verschilt per appartement en is afgestemd op de oriëntatie en de hoogte van het appartement. Het verticale landschapsontwerp, door Piet Oudolf en Deltavormgroep, geeft Valley het hele jaar door een groene uitstraling. Een of twee keer per seizoen komt de tuinman langs voor het onderhoud van het groen.

Een irrigatiesysteem regelt via sensoren de beregening van de gewassen. Of die beplanting constructief niet extra hoofdbrekens kostte? Rikken: “De balkons zijn slim geplaatst en maken zoveel mogelijk gebruik van onderliggende draagwanden. Plantenbakken zijn waar mogelijk voorzien van dubbele bodems, de onderste laag is leeg gehouden. Dat scheelt gewicht zonder dat de beplanting grondpakket tekort komt. Extra uitkragende balkons hoog in de torens zijn uitgevoerd in staal, ook weer om gewicht te reduceren.”

Balkonconstructies, gevelpuien van appartementen, en ook het uitkrabben van de binnenkant gebeurde door in samenwerking met Arup ontwikkelde parametrische tools. Aan de hand van een aantal parameters, zoals geluidwering, daglichttoetreding, binnenklimaat en privacy is parametrisch vastgesteld wat het optimum per appartement is. “Dat heeft geleid tot 200 unieke appartementen. Geen enkel appartement is gelijk, allemaal hebben ze een eigen plattegrond. Met een-0.3 EPC en GPR-score van 8 streven we met deze kleine stad in het groen naar BREEAM-NL Excellent.”

Dit artikel is verschenen in Stedebouw & Architectuur nummer 3, juli 2018.