Uniek ontwerpproces voor de Tornado, blikvanger van FENIX

dinsdag 23 augustus 2022
FENIX Museum (in oprichting) heeft op 16 februari 2022 een belangrijke mijlpaal bereikt. Met een varende bok over de Maas arriveerde de 22 meter hoge liftkern voor de Tornado; het uitzichtpunt dat het MAD Architects uit Beijing ontwierp. De negentig ton wegende staalconstructie is vanaf het water in de historische Fenixloods II in Katendrecht (Rotterdam) gehesen. Ter hoogte van het toekomstige entreegebied komt de liftkern nu door het dak van de loods omhoog. De vorm van de Tornado vroeg om een bijzonder ontwerpproces, waarbij IMd Raadgevende Ingenieurs een sleutelrol speelde.

FENIX, een initiatief van Stichting Droom en Daad, wordt een museum waar hedendaagse kunst, fotografie en historische objecten te zien zijn, die verhalen vertellen over migratie. De begane grond biedt ruimte aan cultureel, creatief en culinair aanbod. Bovenop de 22 meter hoge constructie komt een uitkijkplatform, de Tornado. Dit kunstwerk bestaat uit twee trappen die in elkaar draaien als een helix die uit de historische loods omhoog wervelt. Met een van deze trappen kiezen bezoekers hun route naar boven. De eerste etage biedt toegang tot het museum. Verder omhoog is het uitzichtpunt, met het panorama over de Maas en de noordkant van Rotterdam. De totale hoogte van de Tornado wordt bijna 30 meter.

MAD Architects

MAD Architects kreeg in 2018 de opdracht voor FENIX. FENIX is het eerste Europese museum dat door een Chinees architectenbureau wordt gebouwd. Met de keuze voor MAD Architects eert FENIX de geschiedenis van Katendrecht, de wijk waar het museum verrijst. Katendrecht was eens het eerste Chinatown van Europa. Ma Yansong, oprichter van het bureau, liet zich inspireren door de geschiedenis die zich aan de kades van FENIX voltrok. Yansong: "FENIX will be a place to wonder and to explore about the past, the present and the future. When we look at the path we’ve been through in the past, we know the future won’t be linear."

Tornado

Ontwerpproces

De Tornado bestaat uit een complex ruimtelijk vakwerk in staal. Het frame is vervaardigd door CSM, een bedrijf dat ook complexe gebouwen, bruggen en achtbanen realiseert; het principe is vergelijkbaar. Om het vakwerk komt een huid van roestvrijstaal, ontworpen en gemaakt door CIG. Met een architectenbureau uit China was het noodzakelijk samen te werken in een online omgeving, nog vóórdat dat door corona gemeengoed werd. De sfeer in het ontwerpteam (met o.a. opdrachtgever Droom & Daad en architect MAD) én in het technisch team (met o.a. CSM en CIG) was uitzonderlijk, mede dankzij de constructieve en flexibele opstelling van de opdrachtgever: onderling vertrouwen won het van formele afspraken en diverse contracten. 

Ook in technisch opzicht was het ontwerpproces uniek, onder andere door het gebruik van de modernste computertechnieken. Zo maakte IMd een lijnmodel, gekoppeld aan zowel het ruimtelijke model van de architect als aan een rekenpakket. In dit lijnmodel werden kritische punten met kleuren zichtbaar gemaakt, wat enorm hielp in de onderlinge afstemming. IMd ontwikkelde bovendien een script waarmee automatisch de ideale positie van steunpunten werd gezocht, dicht bij de bestaande constructie. Uiteindelijk kon hiermee versneld in diverse kleine stappen een optimale vorm van het ruimtelijke vakwerk en de stalen liftkern worden gevonden.

In het constructief ontwerp is rekening gehouden met onder meer torsie-gedrag en excentrische aansluitingen. Dankzij de relatief slanke constructie bleek echter dynamica een overheersende factor, meer nog dan sterkte en stijfheid. Omdat er voor de dynamische toetsing van een dergelijk complexe constructie in Nederland geen normen zijn, zocht IMd aansluiting bij de internationale literatuur. Op basis daarvan deed het bureau complexe dynamica-analyse. Hieruit werd onder meer duidelijk dat op een aantal posities een extra demper nodig is, die vervolgens verder is uitgewerkt.

Omwille van extra zekerheid zijn alle onderzoeken gevalideerd door een externe deskundige en zijn de trillingen nagebootst in een simulator op de TU Delft, waarmee de opdrachtgever het comfort zelf kon beoordelen.

Tornado

Blikvanger

Momenteel wordt verder gewerkt aan de Tornado. Naast de bouw van de Tornado wordt de monumentale loods Fenixloods II gerestaureerd door Dura Vermeer. Dankzij het bijzondere ontwerp, dat door een innovatief ontwerpproces mogelijk is gemaakt, is de Tornado straks de blikvanger van FENIX en een toevoeging aan de skyline van Rotterdam.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Geen groendak, maar kunstdak voor getransformeerd pand Deventer

24 nov om 08:00 uur
Aan de Nieuwe Markt in Deventer wordt gewerkt aan de ingrijpende renovatie van een voormalig schoolgebouw tot…
Lees verder »
descriptionArtikel

Fotovoltaïsche folie – de volgende stap voor zonne-energie

27 okt om 08:00 uur
We kunnen er niet omheen: zonnepanelen op gebouwen. Willen we gebouwen energiezuinig of zelfs energieleverend…
Lees verder »
descriptionArtikel

Nominaties Gulden Feniks dienen als voorbeeld en inspiratiebron

12 okt om 10:16 uurtimer2 min
De negen kanshebbers voor de Gulden Feniks, die op 10 november wordt uitgereikt op het congres van de NRP in…
Lees verder »
descriptionArtikel

LEVS architecten ontwerpt Carbon-based Design methodiek

19 sep om 12:28 uur
We kunnen niet vroeg genoeg beginnen met het sectorbreed afschalen van de uitstoot en met die gedachte heeft LEVS…
Lees verder »
descriptionArtikel

Hugo de Jonge: 'Belang architectuur bij versnellen woningbouw'

6 sep om 12:25 uur
Tijdens een BNA werkbezoek liet minister Hugo de Jonge van VRO zich positief uit over de mogelijke rol van de…
Lees verder »
descriptionArtikel

Valley uitgeroepen tot 's werelds beste wolkenkrabber

31 aug om 08:00 uur
De Emporis Skyscraper Award, een prestigieuze architectuurprijs die ieder jaar wordt uitgeraakt, is gewonnen door…
Lees verder »
descriptionArtikel

Vooraankondiging aanbesteding ontwerp en bouw Nederlands paviljoen Expo 2025 in Osaka

10 aug om 08:00 uur
Nederland doet mee aan de wereldtentoonstelling Expo 2025 in Osaka van 13 april tot 13 oktober 2025. De…
Lees verder »
descriptionArtikel

Inschrijving Hans de Jonge Start-up Award geopend

9 aug om 10:32 uur
De inschrijving voor de Hans de Jonge Start-up Award is geopend. Deze prijs, een initiatief van Brink, is in het…
Lees verder »