Stadsherstel in baksteen

Stedenbouwkunde

Stadsherstel bedrijven, dat was de insteek van Rolf Gnädinger en Martin Chmilecki van het Berlijnse bureau Gnädinger Architekten bij de nieuwbouw van Das Gotland. Het woningbouwcomplex met 134 appartementen ligt in de Gotlandstraße 6 in Prenzlauer Berg, aan de rand van het voormalige ambassadeterrein van de DDR. Hoofdvorm en architectuur van Das Gotland slaan een brug tussen de sterk uiteenlopende stedenbouwkundige karakteristieken van de omgeving: de stevige bestaande blokrandbebouwing van Prenzlauer Berg aan de ene kant, losjes over de aangrenzende DDR-buurt uitgestrooide panden in een groene setting aan de andere kant.

Voorzieningen

Gnädinger zette in Das Gotland aan de straatzijde de blokrandbebouwing door en plaatste aan de achterzijde drie kleinere woongebouwen, waardoor een besloten binnenstedelijk hof ontstond. De nieuwbouw is gerealiseerd op een braakliggende na-oorlogse kavel met daarop een in een barak ondergebrachte supermarkt. Die supermarkt is in de plint van het nieuwe pand geïntegreerd. In diezelfde plint bevinden zich ook andere bedrijven. Das Gotland herbergt daarnaast een ondergrondse parkeergarage met Green Mobility Station en – ook in het binnenhof – ruime parkeervoorzieningen voor fietsen.

Fotografie: Hagemeister / Florian Selig

Gevel

Aan de gevels kreeg Das Gotland metselwerk in de grijsachtig-wit tot blauw genuanceerde Hagemeistersortering „Farsund HS“, voorzien van een handstrichachtige oppervlaktestructuur. Met de dunformaat gevelstenen realiseerde Gnädinger aan de gevels zachte vormen en rondingen. "Het veelzijdige samenspel van ronde vormen met hoekige bouwlichamen zorgt samen met de zorgvuldig uitgewerkte gevelopeningen voor diversiteit en reduceert als geheel de omvang van de bebouwing enigszins“, aldus Rolf Gnädinger. Een terugliggende verdieping met riante dakterrassen rondt het gebouw aan de bovenzijde af.

De gevels zijn gemetseld in wildverband. Dilataties werden als meanderende voegen met een elastische vertanding uitgevoerd. Om de homogentiteit van het gebouw als geheel te onderstrepen, werd afgezien van doorlopende verticale voegen. In combinatie met de vensters met Franse balkons en de ver uitkragende woningbalkons ontstond een gevarieerd gevelbeeld in een lichte kleursteling. Het metselwerk is aan de gevels gecombineerd met hout en metaal. Voor de balkons, kozijnen, de geaccentueerde begane grond en de terugwijkende bovenverdieping werden gecoate staalconstructies ontwikkeld.

Auteur: Hans Fuchs