Spaarndammerhart van Korth Tielens en Marcel Lok wint Zuiderkerkprijs

vrijdag 17 december 2021

Spaarndammerhart legt de verbinding tussen heden en verleden, onder andere met drie boogvormige poorten. © Max Hart Nibbrig

De gemeente Amsterdam heeft de Zuiderkerkprijs toegekend aan het project Spaarndammerhart van Korth Tielens Architecten en Marcel Lok Architect. Samen met de opdrachtgevers, Heijmans Vastgoed en corporatie Eigen Haard zorgden de betrokken partijen ervoor dat de nieuwe woningen een modern jasje in de bouwstijl van de Amsterdam School kregen én een negatieve EPC.

Het project in de Spaarndammerbuurt, dat omsloten wordt door bestaande bouwblokken, zorgt volgens het Amsterdamse juryrapport voor ‘een zeer succesvolle stadsreparatie’. Daarbij zijn tachtig woningen gerealiseerd, waarvan een derde sociale huur en de rest dure huur en koopwoningen in uiteenlopende typologieën en grootte. De door de architecten toegepaste integrale ontwerpbenadering van kunst, landschap en architectuur sluit volgens de jury naadloos aan bij de werkwijze van de Amsterdamse School.

Uitzonderlijke kwaliteit

Het was, aldus de jury, niet makkelijk om een winnaar te kiezen. Na grondige discussie, wikken en wegen werd het project Spaarndammerhart de unanieme winnaar. Uit het juryrapport: "Een goed samenspel tussen de opdrachtgever, ontwikkelaar, architecten en bouwer heeft geresulteerd in een project waarbij de gerespecteerde tradities van de Amsterdamse School naar de huidige tijd zijn vertaald. Het project blinkt uit in duurzaamheid en draagt bij aan de opgave rondom klimaat en biodiversiteit."

"We vinden het bijzonder dat het onderscheid tussen de verschillende prijssegmenten vrijwel niet zichtbaar is. De overgangen tussen de verschillende delen zijn perfect ontworpen en uitgevoerd. Het resulteert in een gebouw waarbij het gebruik van ambacht en hoogwaardige materialen hoogtij viert. Een van de meest voorbeeldige aspecten van het project Spaarndammerhart is dat hier gelukt is wat op nog slechts weinig plekken lukt: uiteenlopende maatschappelijke groepen leven hier bijeen in een compacte gemeenschap; sociaal-cultureel, economisch en qua leeftijd is het project gemixt."

"In de beste tradities van de Nederlandse volkshuisvesting is het architectonisch en landschappelijk ontwerp gecombineerd met kunst en ingezet om een harmonieuze community te vormen. Dit is waardig en hoogkwalitatief wonen in de stad zonder winstmaximalisatie of miniatuurwoningen. Het kan dus toch! In veel opzichten geeft dit project het voorbeeld voor de woningbouw die we in Nederland nodig hebben."

Ambacht

Bij aankomst valt de hoge mate van ambacht en detail gelijk op. De toegangspoorten naar de binnentuinen zijn indrukwekkend in formaat, vorm, kleurgebruik en gevoel. Kunstenaar Martijn Sandberg heeft door een spel met jaartallen, die zijn uitgedrukt als een reliëf in de bakstenen muren, een verhaal verteld dat voor iedereen een eigentijdse betekenis heeft. De overgangen van de toegangspoorten naar de gevel en naar de overkragingen in de achtergevel zijn perfect ontworpen. Opvallend is ook dat elke woning een uniek ontworpen huisnummer heeft.

Amsterdamse School in een modern jasje met negatieve EPC

De sociale huurwoningen zijn gemengd met duurdere huur- en koopwoningen, maar op basis van de woning of voordeur is geen onderscheid te zien. De plattegronden zijn flexibel en breed opgezet met veel daglichttoetreding in de woningen. De bewoners van de 36 koopwoningen waren nauw betrokken bij de indeling. Het woonblok heeft een grote gemeenschappelijk binnentuin vol weelderige bloemen en eetbare kruiden. De overgangen tussen openbaar en privé zijn zorgvuldig ontworpen.

Aan de achtertuinzijde is tussen de terrassen en de gemeenschappelijke tuin een overgangszone met beplanting. In de praktijk zal deze inrichting van het landschap het plaatsen van schuttingen en bergingen voorkomen en het gemeenschappelijke gebruik van de binnengebieden versterken. Naast nestkasten in de gevel voor kleine vogels, gierzwaluwen en vleermuizen zijn er ook veel eetbare planten en fruitbomen als voedselvoorziening voor vogels.

Duurzaamheidseisen

Met een negatieve EPC van 0,19, onder meer door de hoge isolatiewaarden, warmte- en koudeopslag en zonnepanelen, voldoet het project ruimschoots aan de duurzaamheidseisen. Het vele groen en het waterbergingssysteem op het dak zorgen ervoor dat het project ook rainproof is.

De opdrachtgever en architect hebben een risico genomen door de bouwstijl van de Amsterdamse School in een modern jasje te steken, wat mogelijk de plank mis had kunnen slaan. Niks is minder waar en dit project laat zien dat ondanks het feit dat het complex ook betaalbare woningen omvat, dit niet ten koste hoeft te gaan van een hoge kwaliteit in detail, vorm en materiaalgebruik, duurzaamheid en biodiversiteit.’

Check ook het videoverslag van AT5 van de prijsuitreiking en het juryrapport.

Lees hier een interview met de architecten uit Stedebouw & Architectuur, thema Renovatie & Herstructurering 2021.

Bekijk meer foto’s op de website van architect Korth Tielens.

Het project Spaarndammerhart werd dit jaar genomineerd voor de Dutch Design Awards en won ook de Abe Bonnema Architectuurprijs.

Bronnen
Tekst: Gemeente Amsterdam

Fotografie: Luuk Kramer voor Heijmans

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Architectenbureaus: “Werkvoorraad daalt, woningbouw vertraagt, tarieven gaan stijgen”

17 nov om 10:54 uur
Architectenbureaus verwachten de komende tijd een daling van het aantal nieuwbouwprojecten en zien opdrachten van…
Lees verder »
descriptionArtikel

Opvang, onderwijs en zorg komen samen in integraal kind-en ouderencentrum

16 nov om 10:16 uurtimer2 min
Jong en oud gaan samenleven onder één dak in het eerste integrale kind- en ouderencentrum van Nederland. In Noord-…
Lees verder »
descriptionArtikel

De Bataafse Kamp in Hengelo van statisch schoolgebouw naar duurzaam wooncomplex

11 nov om 10:01 uurtimer4 min
De Bataafse Kamp, een kenmerkend schoolgebouw in het centrum van Hengelo uit de wederopbouwtijd, wordt door Space…
Lees verder »
descriptionArtikel

Eerste in CLT uitgevoerde zorggebouw van Nederland verrijst in Rotterdam

9 nov om 09:43 uurtimer2 min
Aan de Grote Kreek in Rotterdam komt het eerste volledig in CLT uitgevoerde zorggebouw van Nederland te staan. "…
Lees verder »
descriptionArtikel

Register Duurzame Leefomgeving maakt goede, groene ideeën aantoonbaar en tastbaar

3 nov om 11:28 uurtimer2 min
In een online talkshow met belangrijke gasten uit de bouw-, vastgoed- en groensector is het platform Register…
Lees verder »
descriptionArtikel

Groot houten woningbouwproject in Heerhugowaard

31 okt om 09:47 uurtimer2 min
Heerhugowaard krijgt vijf houten woontorens die volgens de ontwikkelaars tezamen het grootste houten…
Lees verder »
descriptionArtikel

Vergunningscontroleservice wint DigiDare Award 2022

17 okt om 08:53 uurtimer1 min
De Vergunningscontrolservice van de gemeente Rotterdam heeft dankzij een ruime meerderheid aan stemmen van het…
Lees verder »
LEVS Architecten
descriptionArtikel

Nieuwe woningen opgeleverd in Utrechtse wederopbouw-wijk; 'behouden en verdichten'

7 okt om 11:26 uurtimer3 min
Met veel aandacht kijken naar de bestaande kwaliteiten om die vervolgens te vermengen met de eisen van onze tijd:…
Lees verder »