Reversible building design: basis circulaire gebouwen
Transitie naar circulair vereist een omkering van bestaande processen in de bouwpraktijk. Niet langer de negatieve effecten van sloop en de vernietiging van waarde op gebouw-, component-, en materiaalniveau voor lief nemen, maar gebouwen realiseren met toekomstwaarde. Niet een end of life optie(slopen) maar multiple gebruiksopties moet de standaard worden. Dit vraagt om een nieuwe ontwerpbenadering en een bouwmethode waar de transformatiecapaciteit van gebouwen en het hergebruikpotentieel van bouwonderdelen garant staan voor de toekomstwaarde van gebouwen en bouwmateriaal.
Omkeerbare, reversibele gebouwen
De nieuwe generatie gebouwen zijn omkeerbare, reversibele gebouwen, gekenmerkt door:
-
technische reversibiliteit (reconfiguratie en hergebruik van bouwproducten)
-
ruimtelijke reversibiliteit waar ruimtelijke aanpasbaarheid centraal staat
De sleutel van reversibility is : design for disassembly. Demonteerbaarheid vormt met aanpasbaarheid en hergebruik een onmisbare bouwsteen van reversibel (circulair) bouwen.
Drie dimensies
Transformatiewaarde is hoeksteen van reversibel bouwen. We onderscheiden drie dimensies van transformatie:
-
ruimtelijke dimensie (ruimtelijke aanpasbaarheid),
-
productstructuur dimensie (de herbestemming/re-configuratie van bouwonderdelen)
-
materiaaldimensie (scheiding van materialen en hergebruik).
Tijd
Aan deze drie dimensies wordt in reversibel bouwen nog een extra dimensie toegevoegd: tijd. Het gaat dan om de veranderingen die de tijd met zich meebrengt in een gebouw en gebouwconfiguratie. Gebouwen worden daarom niet ontworpen voor één maar voor meerdere functies. Materialen kennen niet één maar meerdere toepassingen gedurende hun technische levensduur, en bouwsystemen zijn niet statisch, maar dynamisch en aanpasbaar. In deze perceptie krijgen gebouwen de status van Buildings as Material Banks, banken van waarde. In tegenstelling tot conventionele gebouwen worden deze gebouwen niet afgeschreven. Buildings as Material Banks zijn de bewakers van sociaal, economisch en milieutechnisch kapitaal van de maatschappij.
Meer weten? Kijk op http://www.bamb2020.eu/

Dr.Elma Durmisevic, owner of 4D architects, bedenker van GTB Lab - EU BAMB reversible building design leader, University of Twente
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Oplossingen bedenken voor steden bij zeespiegelstijging
8 sep 2025 5 minIn Den Haag, mooie stad achter de duinen, wordt in oktober een interessant programma georganiseerd over de…
Circulaire wetenschap tijdens Lowlands 2025
13 aug 2025 2 minOf je nu geïnteresseerd bent in circulaire materialen, biotechnologie of mentale weerbaarheid: op Lowlands kom…
Ruim baan voor warme asfaltrecyclingtrein
17 jul 2025 10 minHet ligt misschien niet voor de hand om via Argentinië en Tsjechië af te reizen naar de Gooimeerdijk-Oost in…
MVRDV neemt 'out of the box' wel heel letterlijk
6 jun 2025 4 minMet een grote diversiteit aan uitkragende loggia's, erkers en hangende balkons tekent MVRDV voor een…
Kringloop Integratie Platform verlaagt kosten verduurzaming
26 mei 2025 11 minKun je ruim 35.000 euro besparen door een woning slimmer te verduurzamen? Wel volgens transitiemaker Niels Rood…
Buurttransformatie: problemen oplossen met andere problemen
28 apr 2025 17 minKom jij nog weleens een Warmtetransitievisie tegen? De rapporten zijn inmiddels weggestopt in bureauladen,…
Blue Zone Festival: hét event voor de gezonde leefomgeving
7 apr 2025Het tweede Blue Zone Festival richt zich op iedereen die betrokken is bij het creëren van gezonde…
EKOO: subsidies voor innovaties gebouwde omgeving
24 mrt 2025Op dinsdag 1 april opent RVO opnieuw de EKOO-subsidieregeling die mikt op duurzame innovaties. Het gaat bij…

Reactie toevoegen