Reversible building design: basis circulaire gebouwen
Transitie naar circulair vereist een omkering van bestaande processen in de bouwpraktijk. Niet langer de negatieve effecten van sloop en de vernietiging van waarde op gebouw-, component-, en materiaalniveau voor lief nemen, maar gebouwen realiseren met toekomstwaarde. Niet een end of life optie(slopen) maar multiple gebruiksopties moet de standaard worden. Dit vraagt om een nieuwe ontwerpbenadering en een bouwmethode waar de transformatiecapaciteit van gebouwen en het hergebruikpotentieel van bouwonderdelen garant staan voor de toekomstwaarde van gebouwen en bouwmateriaal.
Omkeerbare, reversibele gebouwen
De nieuwe generatie gebouwen zijn omkeerbare, reversibele gebouwen, gekenmerkt door:
-
technische reversibiliteit (reconfiguratie en hergebruik van bouwproducten)
-
ruimtelijke reversibiliteit waar ruimtelijke aanpasbaarheid centraal staat
De sleutel van reversibility is : design for disassembly. Demonteerbaarheid vormt met aanpasbaarheid en hergebruik een onmisbare bouwsteen van reversibel (circulair) bouwen.
Drie dimensies
Transformatiewaarde is hoeksteen van reversibel bouwen. We onderscheiden drie dimensies van transformatie:
-
ruimtelijke dimensie (ruimtelijke aanpasbaarheid),
-
productstructuur dimensie (de herbestemming/re-configuratie van bouwonderdelen)
-
materiaaldimensie (scheiding van materialen en hergebruik).
Tijd
Aan deze drie dimensies wordt in reversibel bouwen nog een extra dimensie toegevoegd: tijd. Het gaat dan om de veranderingen die de tijd met zich meebrengt in een gebouw en gebouwconfiguratie. Gebouwen worden daarom niet ontworpen voor één maar voor meerdere functies. Materialen kennen niet één maar meerdere toepassingen gedurende hun technische levensduur, en bouwsystemen zijn niet statisch, maar dynamisch en aanpasbaar. In deze perceptie krijgen gebouwen de status van Buildings as Material Banks, banken van waarde. In tegenstelling tot conventionele gebouwen worden deze gebouwen niet afgeschreven. Buildings as Material Banks zijn de bewakers van sociaal, economisch en milieutechnisch kapitaal van de maatschappij.
Meer weten? Kijk op http://www.bamb2020.eu/

Dr.Elma Durmisevic, owner of 4D architects, bedenker van GTB Lab - EU BAMB reversible building design leader, University of Twente
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Amsterdamse Sluisbuurt krijgt zoöperatie Zoë: wonen als ecosysteem
27 jan om 09:00 uur3 minMet de start van de bouw van Zoë krijgt de Sluisbuurt op Zeeburgereiland in Amsterdam er een bijzonder…
Digitaal ontwerpen: ‘Gebouwen gaan meer op de natuur lijken’
19 jan om 07:30 uur16 minDigitaal geprogrammeerd ontwerpen verandert het vak van architect razendsnel. Bij the ArchiTech Company ziet…
Nieuwspraak of samenspraak?
13 jan om 07:30 uur4 minRond Oud en Nieuw verscheen onze nieuwe Innovatiecatalogus 2026. Ter inleiding schreef hoofdredacteur Ysbrand…
Top 10 innovaties: zonnepanelen als bouwmateriaal
12 jan om 07:30 uur7 minIn onze jaarlijkse Top 10 van innovaties bespreekt Guus Mulder (TKI Urban Energy) de meest actuele innovaties…
Top 10 innovaties: van thuisbatterij tot prijsdoorbraak
6 jan om 07:30 uur8 minOok dit jaar beleefde Guus Mulder (TKI Urban Energy) veel plezier aan het samenstellen van tien pareltjes van…
Volop nieuws in Innovatiecatalogus 2026
5 jan om 07:30 uur4 minDe net nieuw verschenen Innovatiecatalogus 2026 pakt een breed spectrum van onderwerpen beet. Van ontwerpen en…
Trend & monitor: burgercollectieven
31 dec 2025 5 minHet is een innovatieve trend die hoogleraar Anke van Hal (Nyenrode Business Universiteit) ziet op het gebied…
Gaan deze drie innovaties het in 2026 maken?
29 dec 2025 5 minBegin januari verschijnt onze Innovatiecatalogus 2026 met ook dit jaar weer de Top 10 van innovaties die in…

Reactie toevoegen