Parkeergarage Garenmarkt: veel aandacht voor ontwerp en bouwwijze

Door Jan Willem Kerssies
Fotobronnen: visualisaties parkeergarage Studio VVKH en overzichtsfoto Buro JP

Naast een goede bereikbaarheid is voldoende parkeergelegenheid belangrijk voor een stad als Leiden. Daarom besloot het gemeentebestuur twee ondergrondse parkeergarages aan te leggen aan de rand van het centrum. In 2017 werd de garage onder de Lammermarkt al in gebruik genomen. Nu wordt de laatste hand gelegd aan een parkeergarage onder de Garenmarkt. De vijf verdiepingen tellende garage wordt gerealiseerd door de bouwcombinatie Dura Vermeer – BESIX.

De ponswapening voor het project is geleverd door Schöck Nederland. Belangrijkste redenen hiervoor zijn dat de ponswapening van Schöck Nederland makkelijk aan te brengen is en aanzienlijke ruimte- en tijdsbesparing oplevert. Het is steeds gebruikelijker dat zulke bouwprojecten worden uitgevoerd door verschillende partners, vertelt Martijn Koedood van de bouwcombinatie. “We kunnen zo de specialismen van de verschillende partijen optimaal benutten.”

Ponswapening

De ponswapening in de constructievloer van de parkeergarage is dus geleverd door het bedrijf Schöck Nederland. Bij de Garenmarkt rust het betonskelet op de diepwanden en de baretten. “De ponswapening is bedoeld om de belasting uit de kolommen niet volledig door de baretten te laten opnemen, maar ook deels te spreiden over de ankers in de constructievloer”, vertelt Erick Blokhuis van Schöck Nederland. Het aanbrengen van traditionele ponswapening bij een zwaarbelaste vloer of fundering kan soms ingewikkeld zijn. Een praktische oplossing hiervoor is het Bole® systeem van Schöck Nederland. Als bijzondere voordelen voor het systeem gelden: eenvoudige wapening, lagere bekistingskosten en de volledige verdiepingshoogte kan worden benut en luchtkanalen en leidingen zijn eenvoudiger te plaatsen.

Het Bole® systeem bestaat uit wapeningsstaven met aan beide zijden opgelaste deuvelkoppen en wordt eenvoudig geplaatst in de constructievloer. “De inbouw wordt daarmee efficiënter en dit houdt een aanzienlijke tijdsbesparing op de bouwplaats in”, zegt Blokhuis. “Daarnaast levert het ook ruimtebesparing op. Normaal moet je rekening houden met de minimumhoogte van een garageverdieping. Daar komen de balken bij de verschillende kolommen nog bovenop. Door de ponswapening zijn de balken niet meer nodig.”

Duurzaam ontwerp

In het ontwerp van de parkeergarage is rekening gehouden met de inpassing in het gebied en duurzaamheid van het ontwerp. “De compacte massa zorgt voor een beperking in het materiaalgebruik, maar ook van de overlast die een dergelijk bouwwerk geeft tijdens de bouw”, zo geeft Koedood aan. Het verkeer rondom de bouwplaats heeft relatief weinig overlast gehad van de bouwwerkzaamheden en de omwonenden hebben straks een mooi groen plein in het vooruitzicht. Bovengronds is uiteindelijk nauwelijks merkbaar dat er een parkeergarage aanwezig is. Zo worden de inrit, het entreepaviljoen en de vluchtopgang beperkt gehouden in maat. De totale diepte van de parkeergarage bedraagt 16 meter. De garage is bijzonder door complexe bouwopgave in een binnenstedelijk gebied en het ontwerp waarbij veel aandacht is voor een ruimtelijk uitstraling in de parkeergarage.

Leidingwerk door de stad

Om transportbewegingen van de vele vrachtwagens in de stad te beperken, hebben de betrokken bedrijven een doeltreffende maatregel getroffen. De afvoer van het zand is gedaan met leidingen vanaf de bouwplaats, door de gracht, naar een depot buiten de stad. Er is zo’n 3,5 kilometer aan leidingwerk geplaatst. Uiteindelijk heeft deze oplossing het vrachtverkeer met 50 vrachtwagens per dag beperkt. Het grootste gedeelte is schoon zand geweest wat hergebruikt kan worden bij andere bouwprojecten.

Monitoren omgeving

De bouwplaats wordt omringd door allerlei panden, wat de aanleg van een parkeergarage uitdagend maakt. In het ontwerptraject is hier rekening mee gehouden door voor een robuuste bouwmethode te kiezen waarbij minimale zettingen in de omgeving toelaatbaar zijn. Daarbij is gekozen om de diepwanden, damwanden en ankers trillingsarm aan te brengen. “Ondanks alle maatregelen blijven de zettingen in de omgeving een grote uitdaging voor binnenstedelijke ondergrondse parkeergarages”, vertelt Koedood. “Het monitoren van de omgeving is daarom een belangrijk onderdeel geweest voor de realisatie van de parkeergarage. De maatgevende panden zitten met de voorgevel tussen de 5 en 10 meter van de garage af. Rondom de bouwplaats worden de zettingen van alle panden nauwkeurig in de gaten gehouden”, zo legt Koedood uit. Voor de bouw van de parkeergarage is een nulmeting gedaan in de directe omgeving. Naast een bouwkundige opname vindt er een continue meting van de panden plaats met inzet van diverse (grondgebonden) meetinstrumenten, om te controleren of er verzakkingen ontstaan tijdens de bouwwerkzaamheden.

De werkzaamheden aan de parkeergarage begonnen eind mei 2017. Begin 2020 moet de 425 plaatsen tellende garage klaar zijn voor gebruik.