BNA pleit voor herziening Europese aanbestedingsrichtlijnen

Hoewel de Europese wetgeving beoogt eerlijke en open kansen te creëren, blijkt de aanbestedingspraktijk weerbarstig. De huidige procedures zijn complex en tijdrovend, hanteren beperkende criteria en bieden vaak onvoldoende vergoeding. Bovendien ontbreekt het aanbestedende diensten regelmatig aan de nodige expertise om kwalitatieve beoordelingen te maken. Dit leidt tot een lage deelname aan openbare aanbestedingen en een onevenwichtig speelveld.

Volgens de BNA is een herziening van de wetgeving noodzakelijk om meer deelname te stimuleren en kwaliteitsgerichte aanbestedingsprocedures te versterken binnen de architectuursector.

Belangrijkste knelpunten en aanbevelingen

Uit onderzoek van de BNA en het Architectenregister blijkt dat slechts 11% van de Nederlandse architectenbureaus deelneemt aan Europese aanbestedingen, terwijl dit op nationaal niveau net boven de 20% ligt. De belangrijkste drempels:

• Hoge kosten en complexiteit: aanbestedingen vragen aanzienlijke financiële en tijdsinvesteringen, terwijl veel ontwerpen en ideeën uiteindelijk ongebruikt blijven.
• Beperkende selectiecriteria: er ligt te veel nadruk op kwantitatieve eisen, zoals omzet en recente referenties, waardoor jongere of innovatieve bureaus minder kans maken.
• Onvoldoende expertise bij aanbestedende diensten: veel tenders worden beoordeeld door commissies zonder voldoende architectuur- of technische kennis, waardoor kwaliteitscriteria ondergeschikt raken aan de prijs.

De BNA pleit daarom voor:

1. Eenvoudigere en toegankelijkere procedures om deelname te vergroten.
2. Betere balans in selectiecriteria, waarbij kwaliteit en innovatie zwaarder wegen dan prijs en referenties.
3. Duidelijke richtlijnen voor eerlijke vergoedingen, in verhouding tot de tijd en middelen die in een ontwerp worden geïnvesteerd.
4. Meer deskundigheid bij aanbestedende diensten, zodat kwaliteitsbeoordelingen goed worden uitgevoerd.
5. Verhoging van de aanbestedingsdrempels, zodat kleinere opdrachten eenvoudiger kunnen worden verstrekt zonder grootschalige concurrentieprocedures.

De BNA benadrukt dat de EU-richtlijnen oorspronkelijk bedoeld waren om concurrentie en innovatie te stimuleren. In de praktijk werkt het huidige model echter niet voor de architectuursector. Daarom roept de BNA op tot een grondige herziening van de aanbestedingsregels, waarbij de stem van de sector actief wordt meegenomen in het besluitvormingsproces.

Bron: BNA
Beeld: Shutterstock