MVRDV lanceert visie zelfvoorzienende vallei in Armenië

Beeld door MVRDV

De Armeense Gagarin Vallei – vernoemd naar kosmonaut Joeri Gagarin – ligt vlakbij het Sevanmeer, het grootste meer van de Kaukasus. Het gebied, 50 kilometer van hoofdstad Yerevan, is omringd door bergen en telt verschillende dorpen met in totaal circa 11.000 inwoners. Het landschap bestaat uit een lappendeken van stukken grond, waarvan ongeveer een derde in bezit is van de lokale gemeenschap.

Omarm de geschiedenis

De vallei is nu nog onderbenut. In opdracht van DAR Foundation for Regional Development and Competitiveness, een Armeense non-profit organisatie, ontwierp MVRDV een visie voor het gebied waarin de potentie van de vallei wordt geoptimaliseerd en er diverse voorzieningen worden toegevoegd. In samenspraak met lokale partijen zal de vallei worden getransformeerd in een toekomstbestendig landschap dat geschikt is voor duurzame landbouw op zowel kleine als grote schaal. De Gagarin Vallei wordt straks niet alleen aantrekkelijker voor bewoning, maar zal ook een ideale plek zijn voor duurzame recreatie, waar mensen naar hartenlust kunnen wandelen, hiken, fietsen en paardrijden.

De eerste stap richting deze zelfvoorzienende vallei is het omarmen van de geschiedenis van het gebied. De 10.000 bestaande kavels blijven behouden en zullen worden versterkt door de grenzen ertussen met groen te omzomen, wat de basis zal vormen van de vallei. De bewatering van het vrij droge gebied zal worden verbeterd door de grenzen ertussen te bekleden met waterkanalen, openbare paden en groen, een ingreep die verdamping vermindert en waterbuffers vergroot.

Tuin van Eden

Op elke kavel zal in de getransformeerde vallei een andere soort worden verbouwd. Een manier om biodiversiteit te stimuleren en het landschap visueel aantrekkelijker te maken. Binnen bestaande structuren worden extra wandel- en fietspaden gecreëerd. Ook de waterhuishouding zal worden verbeterd: zo vormt het herstel en uitvergroting van de waterloop in de Hrazdan-rivier een belangrijk onderdeel van de visie. Daarnaast kunnen waterreservoirs in de bergen en andere waterbronnen worden gebruikt om de landbouwgrond te irrigeren.

"Toen Joeri Gagarin als eerste mens rond de aarde vloog, zag hij – net als vele astronauten na hem – onze planeet vanuit de ruimte als een huis dat extra zorg nodig heeft. Ik deel die zorg", zegt Winy Maas, medeoprichter van MVRDV. "Het stimuleren van de biodiversiteit, het verbeteren van de waterhuishouding en het ecosysteem is van groot belang voor de toekomst van de Gagarin Vallei en de rest van de wereld. De vallei kun je vergelijken met een serie testvelden voor de 10.000 soorten die daar straks zullen bloeien. Een duurzame Tuin van Eden."

Agrocentrum

De dorpjes in de vallei bestaan deels uit woningen die stammen uit de Sovjettijd. Deze worden straks geïntegreerd in de nieuwe bebouwing. Deze nieuwe woningen zullen worden gebouwd volgens de traditionele Armeense bouwwijze, met groene, begroeide daken. De 10.000 tuinen vormen samen een mozaïek waar verschillende voorzieningen zijn gepland die het extra aantrekkelijk zullen maken om de vallei te bezoeken of er te wonen. In de visie worden een markthal, een commercieel centrum en een centrum voor de kunsten voorgesteld. Deze kunnen worden gecombineerd met een verzonken stadion voor 4.500 bezoekers.

Het hart van de vallei zal worden gevormd door een educatief ‘Agrocentrum’, waar dichte bebouwing omheen komt, gestapelde huizen die samen verticale dorpen vormen. Maas: "We hebben een bol ontworpen die als mini-planeet fungeert. Waar de klaslokalen een bolvormige leegte
omringen, waar alle diersoorten van de vallei en omgeving te zien en te volgen zijn. De bol zal worden omringd door een centraal park dat alle soorten van de vallei bevat. Een wetenschappelijk arboretum dat wordt weerspiegeld in de bol. Gagarin zou het prachtig hebben gevonden, denk ik."

MVRDV’s visie voor de vallei past goed bij de landelijke ambitie van Armenië, dat biologische landbouw financieel wil ondersteunen en inzet op meer toeristen: in 2026 wil het land zo’n 2,5 miljoen toeristen per jaar trekken. De getransformeerde Gagarin Vallei zal hieraan een belangrijke bijdrage leveren.