Drijvend licht maakt waterkwaliteit zichtbaar

POND bestaat uit drijvende halve bollen die functioneren als een microbieel brandstofcelsysteem. In deze cellen breken bacteriën organisch materiaal in het water af. Daarbij ontstaat elektriciteit, die direct wordt gebruikt om de installatie te laten oplichten.

Sensoren meten tegelijkertijd de waterkwaliteit. De lichtkleur maakt de resultaten zichtbaar: blauwgroen duidt op gezond water, terwijl oranje of rood wijst op een ecologische verstoring. Ontwerper Ermi van Oers van biodesignstudio Nova Innova ontwikkelde het concept om het onzichtbare proces van waterkwaliteit te laten zien. “Door de waterkwaliteit zichtbaar te maken, wil ik water een stem geven.”

De installatie combineert daarmee biologie, technologie en ontwerp. Het resultaat is zowel een meetinstrument als een ruimtelijke interventie die voorbijgangers bewust maakt van de toestand van het water.

Van experiment naar openbare ruimte

De eerste ideeën voor POND ontstonden enkele jaren geleden. In samenwerking met onder meer het innovatieprogramma VPdelta van de TU Delft en Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard werd het concept verder ontwikkeld.

Een belangrijk testmoment vond plaats in de proeftuin van Diergaarde Blijdorp, waar de installatie langdurig kon worden getest. Daar bleek onder meer dat de microbiële brandstofcellen onder uiteenlopende weersomstandigheden blijven functioneren, ook wanneer de bacteriële activiteit in de winter afneemt. De testperiode leverde daarnaast praktische verbeteringen op, zoals duurzamere drijvers die beter bestand zijn tegen langdurig gebruik.

Na deze fase werd POND verder doorontwikkeld in samenwerking met verschillende kennispartners, waaronder Deltares en internationale onderzoekers.

Nieuwe pilots en toepassingen

Inmiddels is POND op meerdere locaties te zien. Zo ligt de installatie in een vijver op de Campus Woudestein van de Erasmus Universiteit Rotterdam en in het Griftpark in Utrecht. Daar laat het lichtspel dagelijks zien hoe het water ervoor staat.

Nieuwe pilotlocaties leveren telkens nieuwe inzichten op. In Delft wordt bijvoorbeeld gewerkt aan verdere ontwikkeling van de sensortechnologie, terwijl andere locaties zich richten op communicatie en bewustwording rond waterkwaliteit.

Volgens Van Oers ligt daar ook de kracht van het project. Door waterkwaliteit zichtbaar en begrijpelijk te maken, ontstaat volgens haar meer betrokkenheid bij een onderwerp dat steeds urgenter wordt. “Met POND creëren we waterbewustzijn.”

Vanaf een half uur na zonsondergang kun je dagelijks het lichtspel bewonderen op de Campus Woudestein en in het Griftpark in Utrecht (ook online).

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur. 

Bron tekst: The Green Village en Stedebouw & Architectuur
Beeld: Nova Innova (hoofdfoto)/Brian Lubking (foto in tekst)