Groene Toren Bajeskwartier aan de slag met duurzame gebiedsinnovaties

vrijdag 22 januari 2021
timer 3 min
De enige overgebleven gevangenistoren van de voormalige Bijlmerbajes ontwikkelt zich de komende jaren tot het duurzame hart van het nieuwe Bajeskwartier in Amsterdam. Het ‘Groene Toren Living Lab’ heeft de ambitie om naast een verticaal stadspark ook een innovatieproeftuin te zijn.

Bajes Kwartier Ontwikkeling C.V. – een consortium van gebiedsontwikkelaar AM, AT Capital en Cairn – en Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS Institute) hebben hier de handen voor ineen geslagen.

Bouwkeet voor innovatie

“Het doel van de samenwerking is het testen en toepassen van nieuwe innovaties op het gebied van duurzame gebiedsontwikkeling in de nieuw te ontwikkelen groene, gezonde stadswijk Bajeskwartier. Hierbij valt onder andere te denken aan verticale stadslandbouw”, aldus Harko Kloeze, projectdirecteur Bajes Kwartier Ontwikkeling C.V. “In zekere zin kan het Groene Toren Living Lab worden gezien als een bouwkeet voor duurzame gebiedsinnovaties. Net als de metafoor van de keet, kunnen proeftuinen als deze worden ‘verplaatst’ en vervolgens bij andere grootschalige gebiedsontwikkelingen hun waarde bewijzen.”

Innovatie vereist experimenteren

Experimenten in het Groene Toren Living Lab richten zich op het verduurzamen en leefbaarder maken van de stad en gebouwde omgeving. AMS Institute geeft samen met haar onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) en de Technische Universiteit Delft (TU Delft) invulling aan de experimenten op het gebied van water, energie, voedsel, afval, gezondheid, mobiliteit en circulariteit. WUR is nauw betrokken geweest bij de visie- en ontwikkelfase van de Groene Toren.


Het Living Lab laat zien hoe innovatie vanaf de start van grootschalige ontwikkelprojecten een integraal onderdeel kan zijn. “In het Groene Toren Living Lab testen we duurzame innovaties op basis van ‘learning by doing’. Veelbelovende innovaties kunnen daarna opgeschaald worden tot oplossingen die we in kunnen zetten voor duurzame stadsvernieuwing”, vertelt Stephan van Dijk, Director of Innovation bij AMS Institute. “Zo kan het Living Lab bijdragen aan de duurzaamheidsambities van Bajeskwartier, maar nadrukkelijk óók als voorbeeld dienen voor duurzame ontwikkeling van andere gebieden in de stad Amsterdam.”

Innovatie en duurzaamheid als bezoekerservaring

Bezoekers en toekomstige bewoners kunnen in het Living Lab kennis maken met de innovaties en leren over oplossingen die in Bajeskwartier geïmplementeerd kunnen worden om de wijk duurzaam en circulair te maken. Voor de toekomstige innovaties wordt zowel gekeken naar de ecologische als de materiële kringloop om zo een gezonde leefomgeving te creëren. Hieronder valt bijvoorbeeld het opwekken van energie uit organische afvalstromen van het gebied, zoals voedselresten en tuinafval. Of het hergebruiken en terugwinnen van grondstoffen uit bijvoorbeeld afvalwater en urine.

Wat gaan we zien en ervaren van de Groene Toren?

Een eerste stap is het testen van een toepassing die de huidige grijze gevel van de toren kan vergroenen. Hiervoor worden delen van buitengevels in het gebied gestuukt met een betonlaag die de groei van mos mogelijk maakt. Dit is ontwikkeld door Respyre, een start-up vanuit TU Delft. Hierbij wordt eerst de kwaliteit van het ‘mosbeton’ onderzocht en hoe het mos zich op het beton ontwikkelt. Daarna wordt er getest hoe het mos op dergelijke constructies bijdraagt aan de leefomgeving voor bewoners: heeft het bijvoorbeeld een positief effect op de hittestress in gebouwen en helpt het bij het vasthouden van regenwater? Er wordt gekeken of het mosbeton uiteindelijk kan worden toegepast op de gehele toren, om zo de naam de ‘Groene Toren’ te eren.


Je kunt op de hoogte blijven van alle experimenten en ontwikkelingen via ams-institute.org/groenetorenlivinglab en bajeskwartier.com.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Groene Toren Bajeskwartier aan de slag met duurzame gebiedsinnovaties

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Amsterdamse Sluisbuurt krijgt zoöperatie Zoë: wonen als ecosysteem

27 jan om 09:00 uurtimer3 min

Met de start van de bouw van Zoë krijgt de Sluisbuurt op Zeeburgereiland in Amsterdam er een bijzonder…

Lees verder »
descriptionArtikel

Digitaal ontwerpen: ‘Gebouwen gaan meer op de natuur lijken’

19 jan om 07:30 uurtimer16 min

Digitaal geprogrammeerd ontwerpen verandert het vak van architect razendsnel. Bij the ArchiTech Company ziet…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe MPG in 2026: praktijktoets helpt ontwerpers

13 jan om 11:00 uurtimer7 min

De aanscherpingen van de milieuprestatie-eisen voor nieuwbouw, die per 1 juli gaan gelden, zijn zonder of met…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwspraak of samenspraak?

13 jan om 07:30 uurtimer4 min

Rond Oud en Nieuw verscheen onze nieuwe Innovatiecatalogus 2026. Ter inleiding schreef hoofdredacteur Ysbrand…

Lees verder »
descriptionArtikel

Top 10 innovaties: zonnepanelen als bouwmateriaal

12 jan om 07:30 uurtimer7 min

In onze jaarlijkse Top 10 van innovaties bespreekt Guus Mulder (TKI Urban Energy) de meest actuele innovaties…

Lees verder »
descriptionArtikel

Top 10 innovaties: van thuisbatterij tot prijsdoorbraak

6 jan om 07:30 uurtimer8 min

Ook dit jaar beleefde Guus Mulder (TKI Urban Energy) veel plezier aan het samenstellen van tien pareltjes van…

Lees verder »
descriptionArtikel

Volop nieuws in Innovatiecatalogus 2026

5 jan om 07:30 uurtimer4 min

De net nieuw verschenen Innovatiecatalogus 2026 pakt een breed spectrum van onderwerpen beet. Van ontwerpen en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Trend & monitor: burgercollectieven

31 dec 2025 timer5 min

Het is een innovatieve trend die hoogleraar Anke van Hal (Nyenrode Business Universiteit) ziet op het gebied…

Lees verder »