De woonwijk Sunila in het Finse Kotka is toegevoegd aan de UNESCO Werelderfgoedlijst, niet vanwege een enkel opvallend gebouw, maar vanwege wat architect Alvar Aalto er als geheel tot stand bracht. Sunila combineert Aalto's architectuur, de geschiedenis van de bosindustrie en het Finse arbeidersleven, en een nauwe verbondenheid met de natuur, in een compleet ensemble dat bijna negentig jaar na de bouw nog altijd bewoond wordt. Juist die combinatie - een levende gemeenschap in plaats van een monument - maakt Sunila uniek genoeg voor de lijst.
Finse wijk toegevoegd aan Unesco Werelderfgoedlijst
Gebouwd aan de oever van de Finse Golf, bij de monding van de rivier de Kymi, als woonwijk voor arbeiders van een pulpfabriek, was Sunila destijds een revolutionair voorbeeld van modern, natuurgericht wonen. Wat het bijzonder maakt, is niet alleen de architectuur zelf, maar ook wat die architectuur destijds vertegenwoordigde: het vroege begin van de Finse verzorgingsstaat, waarin goede, doordachte huisvesting werd gezien als recht van de arbeider, niet als luxe.
Geen los gebouw, maar compleet ensemble
Het fabrieksterrein en de woonwijk van Sunila vormen samen Alvar Aalto's grootste gerealiseerde werk en Finlands eerste bosvoorstad. Het gaat daarbij niet om één enkel gebouw, maar om een uitzonderlijk compleet ensemble, dat destijds ook als voorbeeld diende voor veel andere woongebieden. Opvallend genoeg is Sunila ook na bijna negentig jaar nog altijd een levendige buurt en juist dat raakt de kern van waarom de wijk nu wordt toegevoegd: niet als bevroren historisch object, maar als bewijs dat het concept nog altijd werkt.
In de wijk wonen momenteel zo'n 1.100 mensen, onder wie olympisch hamerslingeraarster Krista Tervo en de Japanse voetballer Atomu Tanaka. Sunila is dus geen museum, maar een functionerende buurt.
De opname past in een bredere erkenning: Sunila wordt toegevoegd als onderdeel van de Aalto Works, een verzameling van dertien locaties die de moderne architectuur van Alvar, Aino en Elissa Aalto door heel Finland vertegenwoordigen. Waar vijf andere locaties uit dat ensemble zich in Helsinki bevinden - waaronder de Finlandiahal en Aalto's eigen huis en atelier - voegt Sunila, zo'n 130 kilometer verderop, een andere schaal toe aan het verhaal: niet losse iconische gebouwen, maar een complete, nog altijd bewoonde leefomgeving.
