Circulaire top 40

dinsdag 15 januari 2019

timer 4 min

Circulair bouwen is zo oud als de weg naar Rome. Ouder zelfs, want de Romeinen maakten ook weer dankbaar gebruik van nederzettingen van eerdere beschavingen. Met enkele eenvoudige maatregelen kan ook de moderne bouw circulair worden.

Peter Fraanje heeft in de Innovatiecatalogus 40 circulaire projecten voor ons op een rijtje gezet. Een greep uit de projecten vindt u hieronder:

De Meeuw - Oirschot
Woningen of delen ervan zijn steeds vaker verplaatsbaar en kunnen opnieuw worden gebruikt. De Meeuw uit Oirschot timmert flink aan de weg met het flexibel woningconcept Nezzt. Binnen een paar maanden zijn in opdracht van woningcorporatie Stadgenoot 250 circulaire studio’s opgeleverd in de Amsterdamse Watergraafsmeer. Een deel van de studio’s was afkomstig uit de Orangerie in Eindhoven een gebouw dat in 2006 werd gerealiseerd als zorginstelling. Na reiniging, onderhoud en toevoeging van nieuwe badkamers en keukens konden de bouwelementen opnieuw worden ingezet voor een modern en duurzaam studiocomplex.

Hotel Jakarta - Amsterdam

Het beton van de 21ste eeuw wordt welkruislaaghout genoemd (CLT ofcross laminatedtimber) en wordt wel het beton van de 21ste eeuw genoemd. Belangrijk verschil is dat het hier gaat om een biobased, gegroeid material dat CO2 op de meest veilige manier vastlegt en onder voorwaarde van goed bosbeheer altijd weer bijgroeit. In 2017 is CLT in Nederland voor het eerst grootschalig toegepast in het modulair opgebouwde hotel Jakarta te Amsterdam. Dat is zo goed bevallen dat CLT ook als constructiemateriaalvoor het Biosintrum in Oosterwolde en voor de Triodosbank in Zeist is gekozen. In 2019 zalHaut, het hoogste houten gebouw ter wereld, verrijzen.

Zelfvoorzienende sustainerhomes

CNC-gefreesde houten modules worden op maat geproduceerd in de woningfabriek van Dillen in Culemborg. Op de bouwplaats worden ze samengevoegd tot duurzame en flexibel indeelbare woningen. De Sustainerhomes worden voorzien van een eigen zonnesysteem, eigen drinkwatervoorziening en afvalwaterverwerking.

Rijwoningen van Jan Snel

De volwaardige rijwoningen van Jan Snel zijn aardbevingsbestendig, circulair en verplaatsbaar en worden in korte tijd geassembleerd op locatie. Van weiland naar woonwijk binnen 20 weken. De woningen kunnen na de gebruiksperiode weer worden teruggenomen, ‘gerefurbished’ en elders worden geplaatst.

Heijmans ONE voor het eenspersoonshuishouden

Heijmans ONE is een kleine, verplaatsbare woning, bedoeld voor het toenemend aantal eenpersoonshuishoudens en om leegstaande gebieden al dan niet tijdelijk nieuw leven in te blazen. Verspreid over het land zijn er al tientallen projecten gerealiseerd. Op de foto de Opstapwoningen in Nijkerk.

Modulaire school

Een prachtig voorbeeld van industrieel en biobased bouwen is de assemblage van een modulaire schoolopgebouwd uit 34 delen in Amsterdam Noord door DeGrootVroomshoop naar een ontwerp van Search. Dit gebouw kan op allerlei manieren worden aangepast als de gebruiker dat wenst en de modules kunnen eenvoudig worden gebruikt in een tweede of volgende toepassing.

Mulfifunctioneel Maskerade-gebouw

Dat verplaatsen en hergebruik geen utopie is bewijst het multifunctionele Maskerade-gebouw dat enkele jaren als demonstratiewoning op Heijplaat in Rotterdam stond. De woning is eind 2018 ontmanteld en wordt in 2019 weer opgebouwd aan de overkant van de Maas aan de Merwehaven.

Materialen van donorgebouw efficiënt hergebruikt

Een kinder- en jeugdkliniek van Emergis in Kloetinge is verbouwd en uitgebreid met materialen afkomstig van een donorgebouw, een onlangs gesloopt districtskantoor van Rijkswaterstaat in Terneuzen. Houten balken, kozijnen, deuren en shingles als gevelbekleding zijn na bewerking door het werk-leerbedrijf van Emergis in Middelburg opnieuw toegepast. De shingles beginnen aan hun derde leven: destijds werden ze gezaagd uit meerpalen van de tropische houtsoort basralocus.

Kantoor XX - Delft

Circulair avant-la-lettre, want kantoor XX in Delft wordt in 2019 twintig! Omdat kantoorgebouwen toch zelden langer dan twintig jaar worden gebruikt, besloot architect Jouke Post een gebouw te ontwerpen dat na die periode weer kon worden gedemonteerd en afgedankt. Houten vloeren met zand verzwaard om contactgeluid te dempen, karton als materiaal voor ventilatiekokers, industriële maatvoering, een flexibele indeling en een demontabele opbouw. Een schoolvoorbeeld van industrieel, flexibel, demontabel bouwen (IFD).

Project stadstuin Overtoom

Tussen 2014 en 2017 zijn 352 sociale huurwoningen gesloopt en 480 nieuwbouwwoningen in project Stadstuin Overtoomgerealiseerd in Amsterdam-West. Doelstelling was hoogwaardig hergebruik van de materialen uit de te slopen woningen. Uiteindelijk was het mogelijk om 99,5 procent van de materialen te hergebruiken, alleen asbest- en teerhoudende delen zijn gestort. Voor 30 procent zijn de materialen verwerkt in onder meer nieuwe bakstenen uit het baksteenpuingranulaat. Ook beton en kalkzandsteen zijngerecycled. Bijzonder aan dit project in opdracht van Eigen Haard is dat sloop en nieuwbouw zijn aangenomen door een bouw- en sloopbedrijf samen (ERA Contour en Oranje), wat de samenwerking als co-makers sterk bevorderde.