Budgetten scholenbouw niet realistisch

Het VNG heeft opdracht gegeven voor de enquête. Dit in samenwerking met de PO-raad, VO-raad en Ruimte OK. De enquête is ingevuld door 50 bestuurders en professionals. De helft hiervan is werkzaam in het onderwijs.

Recente aanbestedingen

Het onderzoek gaat in op ervaringen met aanbestedingen vanaf het derde 2015. Volgens de gegeven antwoorden, die vooral (vervangende) nieuwbouw betreffen, varieert de omvang van de projecten van een kleine uitbreiding van 100 m2 tot nieuwbouwbouw van ruim 15.000 m2.

Frisse scholen klasse B

Bij een meerderheid van de aanbestedingen is het ‘Bouwbesluit 2015 en Frisse Scholen Klasse B’ als kwaliteitsniveau gehanteerd. Het ‘Bouwbesluit 2015’ is door een derde van de respondenten genoemd. Een enkeling hanteert het niveau van het Bouwbesluit in 2020 (BENG), wanneer alle nieuwe gebouwen energieneutraal moeten worden gebouwd. De voor deze kwaliteit benodigde budgetten zijn achtereenvolgens gebaseerd op de VNG-normen (29%), op eigen gemeentelijke normen (32%) of op de werkelijk verwachte bouwkosten (22%).

Meer dan 35% overschrijding

Uit de resultaten blijkt dat in 9% van de gevallen het beoogde budget voldoende is. In de andere gevallen kwam het aanbestedingsresultaat boven het budget uit. Bij de helft van de aanbestedingen gaat dit om een overschrijding van meer dan 20%. Deze situatie lijkt na 2015 nog verder te zijn verslechterd.

Geen duidelijk verband

Opvallend is dat er geen relatie gelegd kan worden met de mate van overschrijding van het budget en de wijze van budgettering. De op VNG-normen gebaseerde budgetten worden sterk overschreden, maar dat geldt ook voor de op werkelijke kosten gebaseerde budgetten.

Bezuinigen of aanvullend financieren

Bij vrijwel alle budgetoverschrijdingen wordt actief gezocht naar een oplossing. Bij 11% wordt deze gevonden in bezuinigingen. Bij 17% wordt het budget verhoogd en in 28% van de gevallen gaat het om een combinatie van beide.

Naar een marktconforme norm?

Op een vraag naar de vergoedingssystematiek pleit meer dan de helft voor een marktconforme vaststelling van een investeringsnorm. Er is ook een groep die voor een normering kiest die zowel investerings- als exploitatiekosten omvat. Een klein deel zet in op hele andere budgetteringsystematiek, zoals een vast bedrag per leerling per jaar.

Meer of minder investeren

Volgens sommige respondenten moet de VNG-norm worden verhoogd. Een ander advies is om ten tijde van een goedlopende economie zo weinig mogelijk te investeren. In crisistijd zouden namelijk de bouwkosten lager uitvallen.