Benthemplein in Rotterdam een bijzonder waterplein

Florian Boer van  ontwerpbureau De Urbanisten geeft aan hoe hij op het idee van een waterplein kwam: “We wilden het regenwater in de stad een prominente plek geven in plaats van de overlast die het nu veroorzaakt. Een plek die  we gecontroleerd onder water laten lopen: het waterplein. We wilden laten zien dat je met regenwater meer kunt doen dan het direct afvoeren naar het riool. ‘ Regenwater wordt een feestje’ was ons adagium.”

Toen het Rotterdamse Waterplan 2 werd opgesteld, kreeg het idee meer draagvlak. Boer: “Water werd niet meer puur technisch bekeken, als enkel overlastgevend, maar tevens als iets dat leven in de stad brengt, mogelijkheden biedt. En zo raakte de gemeente enthousiast en begon mee te denken.”

Buffercapaciteit van 1700 kuub

Op het Benthemplein, zoals dat nu is heringericht, wordt het regenwater afkomstig van bestrating maar vooral vanaf de daken van de omliggende gebouwen opgevangen in speciale bassins. Het water loopt door grote glimmende ‘riviergoten’ over het plein naar twee ondiepe bassins.

Een iets dieper gelegen deel, dat als sportveld wordt gebruikt, loopt pas bij extreme regenval onder water en functio­neert zo als extra bufferruimte voor het regenwater dat vanaf de straten uit de buurt (tot aan het spoor) hier naartoe wordt geleid. Dat deel is dus afgekoppeld van de stadsriolering. De totale buffercapaciteit bedraagt maar liefst 1700 kuub. Op die manier wordt het riool ontlast en als gevolg daarvan verdere wateroverlast in straten en kelders van gebouwen voorkomen.

Boer: “Je ziet het water stromen door roestvast stalen goten van wel een meter breed. Het lijkt net een rivier. Als het droog wordt, zien die goten er nog steeds prachtig uit. Het regenwater loopt dan langzaam weg in de bodem of naar de Noordsingel.”

Waterbron vanaf het dak

Het ingenieursbureau van de gemeente Rotterdam zorgde voor de technische voorbereiding. Barry Eland van dit bureau nam in dit project ook de begeleiding bij de uitvoering voor zijn rekening. Hij is trots op het plein:

“Het is een prachtig project, vooral ook door de prettige samenwerking met alle partijen. Het Benthemplein is nu een uniek, grootschalig waterplein geworden, met een regenbron waarbij het regenwater vanaf het dak van een pand door een 200 mm afvoerpijp stroomt en aan de zuidkant van het plein een ‘waterbron’ vormt, die de rvs-goten laat volstromen. Tijdens het project kreeg ik de indruk dat ACO het plein ook echt hun plein wilde maken.”

De sleufgoten van het type ACO Fineline met zeer zuinige koud-witte LED-verlichting zijn waterdicht. Dat moet wel, want de lampen zijn ook toegepast in de bassins die onder water komen te staan. De voeding en overspanningsbeveiligingen zijn in een speciaal ontwikkelde water­dichte elektrakast in de grond aangebracht. Bijzonder is dat deze waterdichte sleufgoten met LED-verlichting ook zodanig zijn ontworpen, dat er vrachtwagens overheen kunnen rijden, een vereiste in verband met de bevoorrading van de gebouwen die aan het plein zitten.

Naast de sleufgoten met LED-verlichting leverde ACO ook de  roestvast stalen riviergoten met een lengte van maximaal 4 meter en  300 of 1000 mm breed. Er liggen drie strengen over het Benthem­plein verdeeld. Het is de bedoeling dat het water hier zichtbaar door stroomt. De RVS goten zijn voor de stevigheid met beton ondervuld.

Meer dan een leverancier

Johan Bronkhorst was namens aannemersbedrijf Wallaard betrokken bij de bouw van het Benthemplein. Een uitdagend project, vond Bronkhorst. “Juist omdat alle facetten erin zaten: riole­ring, bestrating, asfalt, staalwerk. Toen we een prijsopgave vroegen voor het leveren van de RVS goten bleek ACO verreweg het meest concurrerend te zijn.

Maar niet alleen daarom gingen we met hen in zee. Ze waren al bij het project betrokken via de gemeente Rotterdam doordat ze de lijngoten leverden, de Finelines met de LED-verlichting. Dat maakte het ook makkelijker om voor ACO te kiezen, anders hadden we met nog een extra partij rekening moeten houden. Nu waren er wat dat betreft geen aansluitproblemen.”

Lopende het project bleek ACO voor Wallaard een prettige projectpartner. Bronkhorst: “De bestelde elementen waren altijd op tijd en van goede kwaliteit. En ging er eens iets mis, zoals de keer dat ACO iets volgens de tekening leverde wat uiteindelijk niet paste, dan werd dat zonder morren en snel vervangen door een goed passend element. Als je dat vergelijkt met prefab beton waar ook weleens een onderdeel niet past, dan duurt het soms wel drie weken voor je het juiste element binnenkrijgt.

Dat ging hier gelukkig een stuk sneller. Verder ontpopte ACO zich als meer dan een leverancier. Ze waren bijvoorbeeld ook bij de levering aanwezig om aanwijzingen te geven over hoe de verschillende elementen in elkaar te passen waren. Al met al een prettige samenwerking.”