Architectenbureaus: ‘Na eerste schrik voorzichtig optimisme’

donderdag 2 juli 2020
timer 4 min
Na de eerste branchebrede schrik over de coronacrisis durft een deel van de architectenbureaus weer voorzichtig optimistisch te zijn. Dat blijkt uit de tweede corona-quickscan van de BNA onder haar leden.

Er is sprake van een sterk wisselend beeld voor dit jaar: van verrassende continuïteit en business as usual tot het wegvallen van meer dan de helft van de omzet. Een derde van de architectenbureaus draait nog goed, een derde heeft wat problemen en een derde worstelt. Er is veel zorg over de middellange termijn, in lijn met de economische prognoses voor de bouw. Er blijft onverminderd zorg bestaan over het wegvallen en uitblijven van nieuwe opdrachten op langere termijn.


De verschillen tussen bureaus zijn aanzienlijk, waarbij vooral het soort projecten en opdrachtgevers, maar ook bureauomvang bepalend blijken voor de omzetontwikkeling. Sommige private markten – gerelateerd aan horeca, cultuur en retail – staan bijna stil, voor de woningmarkt daarentegen is veel vraag naar architectendiensten. Het gemiddelde omzetverlies voor 2020 wordt in juni minder hoog ingeschat dan in maart j.l.. Daarbij lijken grotere bureaus over het algemeen minder kwetsbaar te zijn in deze crisis, omdat zij veelal werken aan grote, langdurige projecten.

Ervaren knelpunten

Het gemiddelde omzetverlies dat bureaus op termijn verwachten bedraagt gemiddeld ongeveer 15 procent, tegenover een inschatting van procent drie maanden geleden. Vooral opdrachtgevers waar geen werk meer voor uitgevoerd mag of kan worden, haperende communicatie met opdrachtgevers en gebruikers en ook de impact op de werkvoorraad noemen zij als knelpunten. Het aantal ernstige liquiditeitsproblemen is evenwel laag. Vooral de lastige acquisitie, het gebrek aan spontane ontmoetingen met mogelijke opdrachtgevers en toegenomen concurrentie, worden genoemd als knelpunt. Ook bouwbezoek en fysiek afspreken met opdrachtgevers zijn lastiger geworden. De stikstof problematiek en tragere processen bij gemeenten worden door sommige bureaus genoemd als belangrijke fricties op de markt. Op beide fronten wordt de lobby van de BNA samen met de bouwketen wel herkend en onderschreven.


Interne maatregelen door bureaus

Direct na het afkondigen van de maatregelen zijn veel bureaus thuis gaan werken en komen nu weer gedeeltelijk terug naar het bureau. Het thuiswerken is in de meeste gevallen technisch goed verlopen. De productiviteit is gemiddeld licht gedaald, maar het ziekteverzuim is opmerkelijk laag. Andere veel voorkomende maatregelen die bureaus hebben genomen zijn het versturen van openstaande facturen, het aanpassen van de bureaustrategie, extra aandacht voor bestaande opdrachtgevers, meer business development en in gesprek gaan bestaande opdrachtgevers en met de medewerkers. Er zijn nog wel bureaus die mensen aannemen, maar de meeste geven aan het aannemen van nieuw personeel uit te stellen, tijdelijke contracten niet te verlengen of te kiezen voor samenwerking met zzp’ers.

Ondersteuning bureaus

BNA directeur Fred Schoorl: "We hopen natuurlijk allemaal dat de rebound van de economie sterk zal zijn, al is het écht nog te vroeg daarover voorspellingen te doen. Na de eerste schrik komt nu voorzichtig optimisme en dat tekent de positieve instelling van onze branche. Architecten willen deel zijn van de oplossing. De hamvraag is: blijven we relatief licht geschonden of komt er nog een schokgolf? Dat nu ruim 70% van de bureaus geen aanspraak heeft gemaakt op overheidsondersteuning tekent dat er herstel was en de klap vooral elders viel. Zo’n 30% van de bureaus met werknemers heeft de NOW aangevraagd. Van de uitstel van belastingbetaling maakt 20% gebruik en van de inkomenssteun voor zelfstandig ondernemers ongeveer 20% van de zzp’ers."

Klimaat, energie en tweedeling als kans

Schoorl vervolgt: "We merken ook dat er veel ideeën zijn over nieuwe kansen, zeker ook gekoppeld aan de nu zeer actuele vragen over klimaat, energie en tweedeling. Bureaus stellen zich pro-actief op en herijken hun strategie. De coronamaatregelen en het momentum daardoor leveren nieuwe vragen en dus ook mogelijkheden op. Bovendien blijft de vraag naar woningen en verdere verduurzaming gewoon bestaan. Om onze leden te helpen, werkt de BNA aan nieuwe branchebrede post-corona scenario’s. Het zou goed zijn om samen met onze ketenpartners echt in de actiestand te komen. We moeten ons echt uit de crisis investeren én innoveren. De leden staan daar klaar voor."

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Architectenbureaus: ‘Na eerste schrik voorzichtig optimisme’

Meer artikelen met dit thema

BIG ontwerpt ultraduurzaam hoofdkwartier voor Oppo R&D

19 apr om 11:22 uur
Smartphonefabrikant Oppo laat in China een nieuw hoofdkwartier bouwen voor de R&D-afdeling. Het gebouw neemt…
Lees verder »

Een nieuw likje verf

6 apr om 12:34 uurtimer2 min
De website van Stedebouw & Architectuur is vernieuwd. Toch is dit niet alleen een nieuw likje verf; je leest…
Lees verder »

‘Wees vindingrijk, gebruik gezond verstand en toon empathie’

31 mrt om 08:00 uurtimer5 min
Het staat buiten kijf dat de covid-19-pandemie ons heeft gedwongen om te evalueren hoe zorginstellingen worden…
Lees verder »

Doorontwikkeling van de lagenbenadering

31 mrt om 08:00 uurtimer4 min
Waar in de Nota Ruimte in 2004 de laag ‘ondergrond’ als een belangrijk fundament is geïntroduceerd onder de…
Lees verder »

Grijs en Groen Wonen in hartje Olstergaard

29 mrt om 08:00 uurtimer7 min
De huisvesting van ouderen levert voortdurend nieuwe mogelijkheden op. Zo realiseert een groep van oudere…
Lees verder »

Leren van Vlaanderen

29 mrt om 08:00 uurtimer3 min
Hoe kan het dat de beste Nederlandse architecten in België werken? Onze Expert Wilma Kempinga diept in deze blog…
Lees verder »

‘Nederland houdt van de uitstraling van gemetselde gevels’

26 mrt om 08:00 uurtimer4 min
De bouwmarkt ontwikkelt zich snel op veel fronten, ook op vlak van gevelstenen en metselblokken. Twee prominente…
Lees verder »

Ontwikkelvisie Fellenoord/Internationale Knoop XL Eindhoven vastgesteld

25 mrt om 08:00 uurtimer3 min
De Ontwikkelvisie Fellenoord/Internationale Knoop XL is door de gemeenteraad Eindhoven unaniem vastgesteld en…
Lees verder »