Artikel

Samen onderwijshuisvesting oppakken

Een beter gesprek tussen gemeente en schoolbesturen enerzijds en gemeente en Rijk anderzijds, meer regionale samenwerking en het koppelen van onderwijshuisvesting aan maatschappelijke opgaven. Dat zijn volgens onderwijswethouder Chantal Broekhuis van de gemeente Utrechtse Heuvelrug de drie wegen om te komen tot een goede, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting.

Auteurs: Peter Bekkering en Marco van Zandwijk

Voordat Broekhuis in mei 2018 wethouder werd van onder meer Jeugd, Onderwijs, Sport en Externe financiering en fondsenwerving was ze ruim tien jaar hoofd onderwijshuisvesting bij het grootste schoolbestuur in de regio Utrecht (zie kader rechtsboven). “Ik voelde me in die periode vaak ‘Alice in Wonderland’, want professioneel vastgoedmanagement stond daar nog in de kinderschoenen.”

Drie thema’s

Wanneer ze als wethouder landelijk naar onderwijshuisvesting kijkt, ziet Broekhuis drie thema’s. Interessant daarbij is dat ze daarnaar kan kijken vanuit het wisselend perspectief van eerst schoolbestuur en nu gemeentebestuur. Ze begint echter met een breed perspectief: “We zitten, niet in het minst vanwege corona, in een maatschappij die aan verandering onderhevig is en die erom vraagt verandertrajecten te versnellen. Zoals de digitalisering. Die ging eerst te langzaam, maar nu in vliegende vaart. Daarnaast is er een toenemend besef van het belang van maatschappelijke organisaties, zoals kinderopvang en onderwijs, voor de continuïteit van onze samenleving.”

Vervolgens zoomt ze in op de thema’s: “Mijn credo is altijd geweest: onderwijshuisvesting is een heel belangrijk middel om goed onderwijs te geven en om te werken aan onderwijsvernieuwing. Mijn eerste thema is daarom het goed faciliteren van onderwijsvernieuwing, zowel functioneel als onderwijskundig. Een ander belangrijk thema is technisch: de grote vervangingsopgave van verouderde naoorlogse schoolgebouwen. Deze vervangingsopgave is tevens een verduurzamingsopgave, waarbij de gebouwen ook aan klimaatdoelstellingen moeten voldoen. Het derde thema is de financieringsopgave, die voor dit alles nodig is.”

Bij alle thema’s ervaart Broekhuis het als groot voordeel dat ze ook aan de andere kant van de tafel heeft gezeten. “Daardoor begrijp ik de schoolbesturen beter. Tegelijkertijd merk ik ook dat door het feit dat zowel schoolbesturen als gemeente moeten werken met beperkte middelen, we als partijen vaak tegenover elkaar komen te staan. Ik probeer dat als wethouder anders aan te pakken door uit de ‘dramadriehoek’ van aanklager-redder-slachtoffer te stappen en in gesprek te komen over het gezamenlijke probleem waar we voor staan en de beste oplossing die we met elkaar daarvoor kunnen bedenken voor goed onderwijs.” 

“Ik zie dat bij veel schoolbesturen professioneel vastgoedmanagement nog in de kinderschoenen staat, al komt daar wel verbetering in. Om zich daarin inhoudelijk op weg te laten helpen kunnen schoolbesturen en gemeenten een beroep doen op het kenniscentrum Ruimte-OK. Dit ondersteunt gemeenten en schoolbesturen ook bij het te voeren gesprek over hun huisvestings- en financieringsopgave. Door het voeren van de juiste gesprekken en te leren van opgedane ervaringen elders, kan er zodoende een vliegwiel ontstaan om anders naar de opgaven te gaan kijken.” Broekhuis vindt daarnaast ook het gezamenlijke gesprek over reële structurele financiering tussen de VNG, PO-raad en VO-raad met het Rijk van belang. “Daar hebben gemeenten, de Utrechtse Heuvelrug was er een van, de VNG toe opgeroepen met een motie waarin het VNG-bestuur wordt opgedragen hierover met partijen in gesprek te gaan.”

Leer meer tijdens de Verbindingsdag Gezonde Scholen

Broekhuis presenteert haar visie op de onderwijshuisvesting in meer detail en zoekt daarbij naar oplossingen tijdens het digitale kennisevent Verbindingsdag Gezonde Scholen op 11 november. Zij wordt die dag bijgestaan door architecten, kennisinstellingen en leveranciers om het vraagstuk van gezondere en duurzame scholen verder te krijgen. Benieuwd? Meld u dan nu aan; het is gratis!




De integrale versie van dit interview leest u in Stedebouw & Architectuur, thema Scholenbouw. Deze editie verschijnt op 6 november.

Deel dit artikel