Ambachtelijk baksteengebruik in prefab betonnen gevel

Een hogere dichtheid, een stadser aanzicht: architectonisch en stedenbouwkundig springt de Spoorzone in Leidsche Rijn Terwijde er onmiddelijk tussenuit; gesloten bouwblokken zijn hier de bouwstenen van de buurt. Alle bouwblokken in de Spoorzone hebben een robuuste gevelbekleding van baksteen. Voor het Loungekwartier van Heren 5 was de Hagemeistersortering “Gent” voorgeschreven. Met die sortering realiseerde projectarchitect Jan Klomp rijke gevels met staande en liggende metselverbanden, terugliggende en uitkragende gevelvelden en consistent donkerrode baksteenvlakken naast lichtere steenpartijen met veel kleurnuances. Klomp: “Die rijkdom is onder meer te danken aan het feit dat we aan de gevels prefab elementen met steenstrips konden inzetten. Dat bood ons maximale ontwerpvrijheid.” In de prefab betonelementen is de sortering van Hagemeister als verloren bekisting ingezet.

© Andreas Secci

Het Loungekwartier kreeg een coherente compositie op blokniveau – waarbij het blok als geheel belangrijker was dan de individuele woningen. In de façades van het Loungekwartier zijn donkerrode gevelvelden omlijst door lichtgekleurde uitkragende penanten en een lichte dakrand. In deze lichtere gevelpartijen is de fuss-zijde van de “Gent” voor vijftig procent gemengd met de donkerrode voorzijde. Klomp: “De fuss-zijde – de strekzijde aan de achterkant van de steen – heeft afdrukken van de droogrekken en de ovenwagen, uit de productie. De baksteen krijgt daardoor een ruwere textuur en oogt industrieel. We hebben in het Loungekwartier deze 'voet'-zijde als zichtzijde ingezet en gemengd met de schone, donkerrode strekzijde.”

De hoeken van het bouwblok zijn traditioneel gemetseld. Dat heeft alles te maken met het programma, aldus Klomp: “Aanvankelijk zouden in het Loungekwartier appartementen komen. Maar door de crisis in de bouw veranderde dat. Het blok kreeg een iets te licht programma van 36 eengezinswoningen. Wij moesten het Loungekwartier binnen het stedenbouwkundig stramien echter wel als een robuust volume neerzetten en ook de hoeken kloek maken– al bevindt zich daar maar één enkele eengezinswoning. Dat vroeg om stevige gesloten hoekpartijen. Traditioneel metselwerk leende zich hiervoor het beste, gezien de grote gevelvlakken.” Aan alle gevels van het Loungekwartier is de donkergrijze voeg diep uitgespaard. Alle voegen zijn achteraf afgevoegd, om te voorkomen dat aan de gevels verschillen zouden ontstaan tussen het voegwerk van de prefab geveldelen en het traditionele metselwerk.

© Andreas Secci