Artikel

Wijk van de Toekomst wordt duurzaam en levensloopbestendig

In gemeente Gieten wordt de verduurzaming van 330 huur- en koopwoningen gecombineerd met het aanpakken van vergrijzing, onder andere door domoticavoorzieningen en samenwerking met zorginstellingen.

Gedurende 2019 konden bewoners en geïnteresseerden in Gieten terecht in een modelwoning dat diende als toonbeeld voor levensloopbestendigheid. In deze woning zijn talloze oplossingen voor het gebruiksgemak verwerkt. Het gaat om kleine aanpassingen, zoals een op afstand bestuurbaar gordijn, verlichting op bewegingssensoren en een ‘super-de-luxe’ toilet, maar ook grotere, zoals het toegankelijk maken van de woning door wanden te verwijderen.


Bij elkaar opgeteld zorgen dit voor een uiterst praktische woning voor de vergrijzende bewoner. Deze modelwoning vormt de basis voor een groter plan: de Wijk van de Toekomst, waarin elke woning op duurzame wijze wordt aangepast zodat de bewoner zo lang mogelijk thuis kan blijven wonen. Daarvoor sloeg de gemeente de handen ineen met woningcorporatie De Volmacht, Natuur- en Milieufederatie Drenthe, Bouwend Nederland, KAW architecten en zorginstellingen Icare en Impuls.

Renovatie, sloop en nieuwbouw

Het betreft een meerlaags project: een deel van de woningen wordt gerenoveerd, terwijl een ander deel nieuwe woningen betreft. Martin Waslander, projectmanager bij KAW architecten: “De bewoners van de te renoveren woningen krijgen een basispakket voor woningaanpassingen en kunnen vervolgens kiezen uit veel opties. Deze worden verrekend in de huur of worden aangebracht tegen betaling.”


Keuze te over; Waslander presenteert een lijst van opties die veelal gericht zijn op een levensloopbestendige toegankelijkheid van de woning. Denk aan het verwijderen van een wand tussen keuken en woonkamer of het vergroten van het raamkozijn in de slaapkamer, zodat er vanuit bed meer contact is met de tuin. Ook domoticavoorzieningen passeren de revue.



Impressie van de voorzieningen die getroffen kunnen worden in de Wijk van de Toekomst. Door: KAW architecten

Typische seniorenwoning

“De te realiseren nieuwbouw worden duurzame levensloopbestendige woningen. Deze moeten nog ontworpen worden”, aldus Waslander. Hiervoor worden zestig woningen gesloopt. De te vervangen woningen worden grondgebonden en levensloopbestendig ontworpen, waarvan vijftien circulair gebouwd gaan worden in het initiatief ‘Drenthe woont circulair’. Bij elke woning staat centraal dat hij multifunctioneel wordt ingericht.


“Eigenlijk maak je een typische seniorenwoning”, vertelt Waslander. “Het belangrijkste is dat het volledige woonprogramma zich bevindt op één niveau en dat het voldoet aan WoonKeur, dus grotere en specifieke maatvoering en meer directe verbindingen. Zo is de badkamer gekoppeld aan de hoofdslaapkamer. Echter door de afmetingen en wanneer er aanvullend meer slaapkamers zijn, bijvoorbeeld op de verdieping, kan een klein gezin ook prima wonen in een dergelijke woning.” Dat maakt de woningen niet alleen levensloopbestendig, maar ook toekomstbestendig. “Wanneer de vraag naar seniorenwoningen weer gaat afnemen, over circa twintig jaar, blijven dit aantrekkelijke woningen.”

In de huid van de bewoner

Om zo goed mogelijk de (toekomstige) bewoner te bedienen in de woningen, moest KAW architecten ‘nog meer in de huid van de oudere bewoner kruipen’, geeft Waslander aan. “Aan de één kant moet de woning functioneel, toegankelijk en ruimtelijk zijn. Het volledige woonprogramma is op één bouwlaag, eventueel aangevuld met een zolderverdieping voor mantelzorgers of kinderen. Maar wanneer een bewoner beperkingen heeft of krijgt, moet je in je ontwerp daarop inspelen. Wanneer bijvoorbeeld een bewoner langdurig bedlegerig is, is een optimale relatie met buiten of met de rest van het huis wel zo fijn.”


“Ook wil je graag dat bewoners contact met de buurt kunnen hebben, je wilt ze stimuleren om contact te hebben. Dat kan bijvoorbeeld met een terras en zitje bij de voordeur. Verder spelen thema’s als oriëntatie, veiligheid, autonomie en zelfredzaamheid. Mensen moeten de regie over hun manier van wonen kunnen blijven houden.”


Het volledige artikel over de Wijk van de Toekomst leest u in Stedebouw & Architectuur, editie Bouw & Zorg, dat op 3 april 2020 verschijnt. U vindt de editie dan in onze bibliotheek.

Deel dit artikel